Οι καλοκαιρινές διακοπές φέρνουν χαλάρωση, αλλαγές στο πρόγραμμα και λιγότερες υποχρεώσεις. Η επιστροφή στη σχολική καθημερινότητα μπορεί να είναι απαιτητική για πολλά παιδιά (και γονείς!) αλλά δεν χρειάζεται να είναι αγχωτική. Στόχος αυτού του άρθρου είναι να προσφέρει πρακτικές, εφαρμόσιμες στρατηγικές ώστε η μετάβαση να γίνει με ηρεμία, ασφάλεια και καλή διάθεση για μάθηση.
Επιμέλεια: Ιωάννης Ραπανάκης — Εργοθεραπευτής, Επιστημονικά Υπεύθυνος «Ιχνηλάτη»
Τι σημαίνει «προσαρμογή στη ρουτίνα»;
Προσαρμογή στη ρουτίνα είναι η διαδικασία με την οποία το παιδί επανασυνδέεται με σταθερά, προβλέψιμα προγράμματα (ύπνος, γεύματα, σχολείο, μελέτη) μετά από περίοδο χαλάρωσης. Είναι φυσιολογικό τις πρώτες ημέρες να εμφανίζονται προσωρινές δυσκολίες στην προσοχή, στη συμπεριφορά, στη διάθεση ή στον ύπνο.
Πώς θα καταλάβουν οι γονείς ότι η προσαρμογή χρειάζεται υποστήριξη
- Δυσκολία να κοιμηθεί ή να ξυπνήσει στην καθιερωμένη ώρα.
- Παράπονα (κεφαλάκι, στομάχι) χωρίς εμφανή οργανική αιτία, ιδιαίτερα τα πρωινά.
- Αντιδραστικότητα ή έντονη ανυπομονησία πριν το σχολείο.
- Μειωμένη συγκέντρωση/προσοχή, δυσκολία στις μεταβάσεις μέσα στη σχολική μέρα.
- Απότομες αλλαγές διάθεσης ή κοινωνικής συμπεριφοράς (νευρικότητα, θυμός, απομόνωση).
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Με μικρά και σταθερά βήματα μπορείτε να βοηθήσετε τα παιδιά να νιώσουν ασφάλεια και χαρά για το ξεκίνημα της νέας εκπαιδευτικής χρονιάς! Κάποια απλά tips που μπορείτε να εφαρμόσετε στο σπίτι για μια πιο ομαλή μετάβαση είναι τα εξής:
1) Ρουτίνα ύπνου
Καθιερώστε σταθερές ώρες ύπνου και αφύπνισης (και τα Σαββατοκύριακα ±30’). Κλείστε οθόνες 60’ πριν τον ύπνο και δημιουργήστε ένα ήρεμο «τελετουργικό» όπως ένα ζεστό μπάνιο, ανάγνωση/αφήγηση μιας ιστορίας /παραμυθού και φυσικά «θεραπευτικές» αγκαλιές.
2) Δραματοποίηση – εξάσκηση «πρωινού σεναρίου» που μπορεί να περιλαμβάνει δραστηριότητες όπως ντύσιμο, πλύσιμο και οργάνωση τσάντας. Αντίστοιχα μπορείτε να δοκιμάσετε να παίξετε το σχολείο κάνοντας εναλλαγή ρόλων μαθητή – δασκάλου.
3) Θετική συζήτηση για τις εμπειρίες του σχολείου
Μιλήστε με αισιοδοξία για όσα θα ζήσει το παιδί στο σχολείο όπως φίλοι, παιχνίδια στο προαύλιο, νέα πράγματα που θα μάθει! Θυμίστε περσινές θετικές στιγμές για να ενισχύσετε την προσδοκία της χαράς.
4) Θέσπιση μικρών και καθημερινών στόχων
Κρατήστε τους στόχους συγκεκριμένους και εφικτούς (π.χ. «σήμερα θα διαβάσουμε ΜΙΑ ιστορία» ή «θα ετοιμάσουμε την τσάντα από το βράδυ»). Οι μικρές νίκες χτίζουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών μας!
5) Χώρος για παιχνίδι και χαλάρωση
Αφήστε καθημερινά χρόνο για δραστηριότητες που αγαπά το παιδί (LEGO, ζωγραφική, ποδήλατο). Μην ξεχνάτε ότι η ισορροπία ανάμεσα σε υποχρεώσεις και ελεύθερο παιχνίδι μειώνει την ένταση της μετάβασης.
6) Ανοιχτή επικοινωνία
Ρωτήστε το παιδί πώς νιώθει για τη νέα χρονιά με ερωτήσεις ανοιχτού τύπου («Τι ανυπομονείς περισσότερο;», «Τι σε δυσκολεύει;»). Σε γενικές γραμμές ακούστε χωρίς διακοπές, ονομάστε τα συναισθήματα των παιδιών («ακούγεται αγχωτικό») και επιβεβαιώστε τους ότι είναι φυσιολογικό το όποιο συναίσθημα την παρούσα φάση.
Πότε να αναζητήσετε βοήθεια / υποστήριξη
- Όταν τα προβλήματα ρουτίνας επιμένουν πάνω από 3–4 εβδομάδες και επηρεάζουν σημαντικά το σχολείο ή την οικογένεια.
- Όταν εμφανίζεται έντονο άγχος (αϋπνία, αποφυγή σχολείου, συχνοί σωματικοί πόνοι χωρίς αιτία).
- Όταν υπάρχει αισθητή πτώση επιδόσεων ή κοινωνική απόσυρση σε σχέση με πριν.
Κλείσιμο
Η μετάβαση από τις διακοπές στη σχολική ρουτίνα δεν χρειάζεται να είναι δύσκολη. Με σταθερή ρουτίνα και θετική επικοινωνία, μπορείτε να στηρίξετε το παιδί ώστε να ξεκινήσει τη χρονιά με αυτοπεποίθηση και καλή διάθεση!
Βιβλιογραφία
- Eglitis, E., et al. (2024). Children’s Health, Wellbeing and Academic Outcomes over the Summer Break. International Journal of Environmental Research and Public Health. Διαθέσιμο στο PMC: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10969660/
- Markoulaki, M., et al. (2025). Parental Emotion Socialization and Child Adjustment in Greek Children aged 6–12. Children, 12(7), 807. https://www.mdpi.com/2227-9067/12/7/807
- University of Louisville Health. Helping Your Child Transition Back to School After Summer Break. https://uoflhealth.org/articles/helping-your-child-transition-back-to-school-after-summer-break/
